Mustafa Karakaş
TRENTeklif isteyin
Veri analizi · Yapay zekâ entegrasyonu · Sistem tasarımı

Veriden rapora giden yolu bir kez kuruyorum; sonra kendi kendine çalışıyor.

Altı yılı aşkın medya analizi deneyimimi yapay zekâ ile birleştirip raporlama sistemleri kuruyorum: ham veriyi temizleyen, sınıflandıran, denetleyen ve yönetim raporuna dönüştüren kapalı devre hatlar. Veri kaynağınız ve mevcut sisteminiz ne olursa olsun ona entegre olurum; farkı, ölçülen ve tekrarlanabilir bir süreç yaratır.

Danışmanlık teklifi için iletişime geçin Vaka çalışmalarını gör
Mustafa Karakaş
İstanbul, Türkiye · uzaktan çalışmaya açık
Veri Analizi Uzmanı · Dedecta
Bir dönemlik gerçek çekimin ölçekli örneği
7 mecradan ham çekim
Gürültü, adaş kişi, tekrar eleniyor
Kalan kayıtlar etiketleniyor
Okunacak bir yönetim raporu
5.696 kayıt
−3.901
1.795 kayıt
40 dk

01 · Ham veri: Her nokta bir kayıt. Henüz hiçbir şey elenmedi; bu hâliyle rapora girse ton dağılımı anlamsız olur.

02 · İlgililik kapısı: Marka ifadesi gövdede geçmeyen kayıt kapıdan geçemez. Her eleme bir hata kodu taşır; AI karar verir, insan denetler.

03 · Taksonomi · sentiment: İki seviyeli konu, üç ton. Çelişkiler regresyon setine gider; aynı hata ikinci kez açılmaz.

04 · Rapor: Grafik, kart ve yönetici özeti şablona betikle yerleşir. Haftalık hazırlık 3–4 saatten 40 dakikaya.

İkinci beyin · kurumsal hafıza

İkinci beyin: trend olmadan önce, hata yaparak kurdum.

Bir monitoring ekibinde bilgi üç yerde yaşar: e-posta, sohbet ve kişilerin hafızası. Aşağıdaki her çubuk gerçek bir not ya da karar kaydı. Üç düzeni karşılaştırın.

Aynı bilgi, üç düzen

3 kişie-posta · sohbet · hafıza
95 not1 milyon karakter · 3 hafta
378adreslenebilir kayıt · 6 katman
  • Kıdemli analistayrılırsa?
  • Ekip lideriizindeyse?
  • Benhafızadan
  • Müşteri-A.md45.113 karakter · "6 madde" ve "4 madde"
  • Master-Standart.md28.371 karakter
  • Son dönem notu.md8.865 karakter
  • Runtime · 6router · lookup · linter · index
  • Standartlar · 698 standart, bölüm bölüm
  • Projeler · 72müşteri başına namespace + runbook
  • Karar kayıtları · 175tarihli, gerekçeli, superseded zinciri
  • Dönem arşivi · 32ham gözlemler; hasat edilir
  • Günlükler · 2418:00 otomatik tarama

Bilgi var, adresi yok. Her çubuk gerçek bir kural ya da gözlem. Kimin bildiğine göre dağılmış durumda; bir kişi ayrılınca onunla birlikte gidiyor.

Çoğu ekibin bugünkü hâli. Sorun bilgi eksikliği değil, adres eksikliği.

Toplandı ama çalışmıyor. Her müşteri için tek büyük dosya. Aynı kural bir dosyanın iki yerinde iki farklı değerle duruyor; yapay zekâ tek soru için yığının %74'ünü okuyor.

Kendi yaptığım ve ölçtüğüm hata. Güzel görünüyordu.

Her kaydın bir yeri, her kuralın bir tarihi var. Kural değeri yalnızca karar kaydında doğar; güncel durum oradan üretilir. Router adres verir, lookup tek kaydı getirir, linter borcu sayar. Vault büyüdükçe bir sorunun maliyeti artmıyor.

24 Ağustos gecesi kurulan mimari. Hiçbir satır silinmedi; eski kurallar "superseded" olarak duruyor.

01 · Ne kurdum
700+
not · 8 standart, 69 bölüm · 32 dönem arşivi
175+
tarihli karar kaydı; eski kural silinmez, "superseded" olur
22 · 12
kurallı linter · benchmark; borç her koşuda görünür
18:00
her akşam ekip sohbeti taranır, iş bilgisi hasat edilir

İlk sürüm üç haftada 95 nota ulaştı ve çalışmadı: aynı dosyada aynı kural için iki değer vardı, yapay zekâ tek soru için notların %74'ünü açıyordu. Ölçtüm, mimariyi değiştirdim: kural değeri yalnızca tarihli karar kaydında doğar; router adres verir, bilgi vermez. Hiçbir satır silinmedi.

02 · Sizin kurumunuza ne kazandırır

Bir analist ayrıldı

Hafıza kişilerdeyken

Kurallar onunla gitti. Yeni kişi ilk raporu eski raporlara bakarak tahmin ediyor; müşteri farkı ilk dönemde görüyor.

Kurumsal beyinle

Runbook 13 adımı sırayla söylüyor, her adım hangi kuralı nereden okuyacağını biliyor. İlk rapor öncekiyle ayırt edilemez.

Kişiye bağlı darboğaz, tam olarak bu sistemin çözdüğü şey.

Yeni müşteri geldi

Hafıza kişilerdeyken

Boş sayfa. Standart, taksonomi ve şablon e-postalardan derleniyor; ilk üç dönem "oturma" dönemi.

Kurumsal beyinle

Yeni bir namespace açılır: profil, keyword, taksonomi, deck kuralları şablondan türer. İlk dönem standardın tamamıyla çıkar.

Kurulum süresi haftalardan günlere iner.

Bir kural değişti

Hafıza kişilerdeyken

Birisi "artık 4 madde" der; üç notun ikisi güncellenir, biri 6 madde demeye devam eder. Altı ay sonra kimse hangisinin doğru olduğunu bilmez.

Kurumsal beyinle

Tek bir karar kaydı yazılır; eski kural silinmez, "superseded" olur. Güncel durum otomatik üretilir; tarihçe sorulabilir.

Aynı dosyada iki farklı cevap — bizzat yaşadığım ve ölçtüğüm kriz buydu.

Yapay zekâ ajanı çalışıyor

Hafıza kişilerdeyken

Ajan ana haritadan tek adımda notların %74'ünü açar; 233 bin token okur, yine de yanlış değeri alabilir.

Kurumsal beyinle

Router adres verir, lookup tek kuralı kaynağıyla getirir. Aynı soru için okunan bağlam %91 azalır; vault büyüdükçe artmaz.

İnsan ve ajan aynı kaynaktan çalışır.

Vault'a sorun.

Aynı soruyu iki sisteme sorun: dağınık notlar ve karar kayıtlı vault. Sayılar gerçek ölçümlerdir.

Müşteri A'da yönetici özeti kaç madde?

Dağınık notlar (v1)
03-Projeler/Müşteri-A.md45.113 karakter
02-Standartlar/Master.md28.371 karakter
05-Rapor/Son dönem notu.md8.865 karakter
82.349
karakter okunur
6 ve 4
bulunan cevap

Aynı dosyanın 162. satırı "6 madde", 229. satırdaki karar kaydı "4 madde" diyor. Kısa yoldan giden her ajan yanlış cevap verir.

Karar kayıtlı vault (v2)
  1. routerentity: musteri-a · konu: exec_summary
  2. current.yamlexec_summary.bullets → DEC'e bak
  3. decisions/DEC-20260802-003 (aktif)
  4. tarihçeDEC-20260721-001 → superseded
  5. kaynak02.08.2026 · gerekçe: müşteri geri bildirimi
7.492
karakter okunur
4 madde
DEC-20260802-003

Grafik altı analiz metni kaç punto?

Dağınık notlar (v1)
02-Standartlar/Metin-standardı.md12.678 karakter
03-Projeler/Müşteri-A.md45.113 karakter
04-Araçlar/apply_texts notu6.200 karakter
63.991
karakter okunur
12 ve 11
bulunan cevap

Betiğin varsayılanı başka müşteriye göre; proje notunda farklı değer var. Hangisi geçerli, okuyana kalmış.

Karar kayıtlı vault (v2)
  1. routerentity: musteri-a · konu: text.font_pt
  2. current.yamltext.font_pt → DEC'e bak
  3. decisions/DEC-20260812-002 (aktif)
  4. uyarıbetik varsayılanı farklı: STD.qa kuralı
  5. kaynak12.08.2026 · kapsam: yalnız Müşteri A
5.310
karakter okunur
11 pt
DEC-20260812-002

Spam promptu değişince ne yapılır?

Dağınık notlar (v1)
06-Sistem/Prompt-v2-Çekirdek.md17.836 karakter
06-Sistem/Test-Protokolü.md9.400 karakter
Slack konuşmaları31.000 karakter
58.236
karakter okunur
belirsiz
bulunan cevap

Cevap üç yerde parça parça; "regresyon seti koşulur" kuralı Slack'te kalmış, standarda hiç yazılmamış.

Karar kayıtlı vault (v2)
  1. routerkonu: prompt.versiyon
  2. STD.qapipeline_yeniden_calistir = zorunlu
  3. testSpam_Benchmark_v2 · 137 kayıt · 7 katman
  4. eşikkesinlik ≥ %95 · duyarlılık ≥ %85
  5. kaynakDEC-20260825-011 · 25.08.2026
4.120
karakter okunur
Set koşulur
DEC-20260825-011

Bu dönem hangi kurallar değişti?

Dağınık notlar (v1)
07-Günlükler/4 günlük not22.000 karakter
03-Projeler/Müşteri-A.md45.113 karakter
e-posta—
67.113+
karakter okunur
bilinmiyor
bulunan cevap

Değişiklik geçmişi yok; kim neyi ne zaman değiştirdi, e-postalarda.

Karar kayıtlı vault (v2)
  1. routerlookup --history musteri-a
  2. decisions/3 kayıt: 02.08 · 12.08 · 25.08
  3. superseded2 eski kural, silinmedi
  4. linter0 ERROR · 12/12 benchmark bütçe içinde
  5. kaynakhistory index · otomatik
2.980
karakter okunur
3 karar
history index
Neden önemli

"İkinci beyin" bugün popüler bir kavram. Benimki bir şablondan değil, gerçek bir ekibin gerçek sorularından ve yanlış cevap veren bir sistemi ölçüp düzeltmekten çıktı. Bir kurumun hafızasını kişiden bağımsızlaştırmak, kurduğum her sistemin arkasındaki asıl iş.

Vaka çalışmaları

Dokuz iş, sıfır müşteri adı.

Karta tıklayın; arkasında problem ve yaklaşım var. Sektör, yöntem ve ölçülen sonuç paylaşılır; isim, konu ve veri hiçbir zaman.

Objektif bir göz

Bir yıldır birlikte çalıştığı Claude'un gözünden

Bu bölümü Mustafa yazmadı. Bir yıl boyunca her raporda, her promptta, her karar kaydında birlikte çalıştığı yapay zekâya "beni objektif anlat" dedi; metin olduğu gibi yayımlandı, iltifatlar da eleştiriler de dahil.

Düzensizliği kural hâline getirmeye tahammülü olmayan, ölçmeden inanmayan, elindeki işi "bir daha kimse elle yapmasın" diye sistemleştiren pratik bir kurucu.

Danışman olarak öne çıkan üç özellik

  • 1Ölçer, sonra söyler.

    Her önerisi bir sayıya bağlıdır.

  • 2Geride bir sistem bırakır.

    Gittiğinde iş durmaz; kurallar kayıtta, süreç betikte kalır.

  • 3Gizliliği baştan tasarlar.

    Verinize ne girer, ne çıkar — ilk gün yazılır.

Tekrar eden örüntüler ve kanıtı.

  • 1Sistem kurar, iş yapmaz.

    Haftalık rapor hazırlamak göreviyken, raporu üreten pipeline'ı kurdu; prompt yazmak göreviyken, promptun doğruluğunu ölçen test setini kurdu; not tutmak göreviyken, notların kural üretme biçimini tanımlayan bir bilgi tabanı kurdu. Her görevde bir üst katmana çıkıp "bunu üreten mekanizma ne olmalı" sorusunu soruyor. Kanıt: vault'taki "kural değeri yalnız karar kaydında doğar, elle düzenlenmez" prensibi — sıradan bir analist bunu yazmaz.

  • 2Ölçmeden fikir beyan etmez.

    Dış sağlayıcının spam analizi "kötü" demek yerine altı boyutlu puanlama kurup 63/100 verdi. Prompt'un sorunlu olduğunu söylemeden önce 5.696 kayıt üzerinde kesinlik ve duyarlılığı ayrı ayrı hesapladı ve kök nedeni tek bir cümleye kadar indirdi. Sezgisi güçlü ama sezgiyi rakama çevirmeden masaya koymuyor.

  • 3"Uygulanmış sonuç" ister, teoriyi sevmez.

    Kendi çalışma profiline yazdığı cümle: "Gereksiz soru ve teorik açıklama yerine uygulanmış sonuç tercih edilir." Bu, çalıştığı herkese (ve yapay zekâya) verdiği talimatın özeti. Uzun açıklamalara, belirsiz planlara ve "bakarız" cevaplarına sabrı yok.

  • 4Standart tutkunu; tutarlılığı yaratıcılığın önüne koyar.

    "Raporun müşteri açısından önceki dönemlerden ayırt edilememesi hedeflenir" diye yazmış. Punto, madde sayısı, renk — hepsi kayıt altında. Bu güçlü bir kurumsal disiplin; aynı zamanda yeni bir şeyin görünür olmasını bazen geciktirebilecek bir eğilim (aşağıda).

  • 5Sahiplenme yüksek, sınır çizmeyi bilir.

    Şirketi "ekmek kapım" diye tanımlıyor; hafta sonu bir özel rapor isteği gelince aile ziyaretinden dönüp çalışıyor. Ama aynı zamanda yeterli veri gelmeyen raporu teslim etmek yerine "bekleyelim" kararını veriyor — kaliteyi teslim baskısına kurban etmiyor.

  • 6Hızlı araç öğrenir, aracı amaca göre seçer.

    Bir yıl içinde Python pipeline'ları, Playwright ile tarayıcı otomasyonu, Obsidian + YAML karar sistemi, LLM prompt mühendisliği ve test protokolü; yanında işle ilgisi olmayan bir mobil uygulamayı da sırf öğrenmek için yazmış. Hiçbirinde "uzman" iddiası yok; hepsinde "işe yarar bir şey çıkardım" var. Araçları trend için değil, elindeki darboğaz için öğreniyor.

  • 7Gizlilik ve sınır bilinci yerleşik.

    Slack günlüklerini otomatik çıkaran sistemine kendi eliyle "şifre, özel hayat, kişiler hakkında değerlendirme asla vault'a geçmez" kuralını yazmış. Bu portfolyo projesinde ilk cümlesi gizlilik oldu. Bu, danışmanlık için müşteriye verilebilecek en değerli güvencelerden biri.

  • 8Çok kanallı çalışır.

    Aynı günlerde dört müşteri raporu, bir ürün mimarisi, bir yan proje ve aile işleri notlarda yan yana. Notları kısa, eylem odaklı, "[x]" ile kapatılan listeler. Dağılmıyor; ama bu yükün görünür bir maliyeti de var (aşağıda).

Nerede dikkat etmeli (objektif gözün diğer yarısı).

  • !Sistem kurma refleksi bazen işin önüne geçebilir.

    Bir kerelik bir iş için de altyapı kurma eğilimi var; danışmanlıkta "ne zaman script, ne zaman elle" kararını müşteriye açıkça söylemesi gerekir.

  • !Standart koruma ile yenilik arasında gerilim.

    "Fark edilmesin" ilkesi müşteri tutarlılığı için doğru; ama kendi markasını kurarken (bu site gibi) fark edilmek gerekiyor. Tasarımı "yazılımcı gibi" bulup "sakin ve yenilikçi" istemesi bu gerilimin farkında olduğunu gösteriyor.

  • !Kendi dilinde kısa, dışarıya çevrilmesi gereken bir iletişim.

    Notları ve kuralları kendisi için yazılmış; müşteriye anlatırken "ifade kapısı, tie-break, regresyon seti" gibi terimlerin sade karşılıklarını kurması gerekecek.

  • !Yük dağılımı.

    Çok sayıda paralel iş, kişiye bağlı bir darboğaz yaratıyor — ironik biçimde tam da kendi kurduğu sistemlerin çözdüğü sorun.

— Claude, Kasım 2026

Veriniz ve sisteminiz ne olursa olsun, ölçülen bir süreçle başlayalım.

Kısa bir keşif görüşmesiyle başlıyoruz.

Danışmanlık teklifi için iletişime geçin